wageindicator logo Loonwijzer.be

Seksuele intimidatie? Wat kunnen we er tegen doen?

Hoe kunnen werkgevers optreden tegen seksuele intimidatie als die zich op de werkvloer voordoet?

Elke werkgever (ongeacht de grootte van het bedrijf) behoort een werkplek te bieden, vrij van seksuele intimidatie. In sommige landen is dat wettelijk voorgeschreven, maar het is altijd verstandig vanuit puur zakelijk oogpunt. Want waar seksuele intimidatie op werkplekken om zich heen kan grijpen, staat er een hoge prijs op in termen van werknemersmoraal, lage productiviteit en rechtszaken. Daar komt nog bij dat in een aantal landen wekgevers aansprakelijk kunnen worden gesteld als seksuele intimidatie zich op het werk voordoet en de werkgever er niet alles aan heeft gedaan om dit tegen te gaan.

Om het risico van seksuele intimidatie op de werkplek te verminderen kunnen een paar stappen worden genomen. Aanbevolen worden:

A. Voer een duidelijk beleid inzake seksuele intimidatie:

Waar er een handboek op het werk circuleert kan dit bepalingen bevatten over de wetgeving in het land, of algemene richtlijnen, zoals onder meer:

  • een definitie van seksuele intimidatie
  • in niet mis te verstane bewoordingen zeggen dat seksuele intimidatie niet wordt getolereerd
  • verklaren dat tegen plegers maatregelen worden genomen of dat ze worden ontslagen
  • een heldere procedure bekend maken over hoe klachten overseksele intimidatie in te dienen
  • verklaren dat elke klacht grondig zal worden onderzocht
  • verklaren dat iemand die een klacht indient zal worden gevrijwaard van nadelige gevolgen.

B. Praktische stappen op het werk:

  • train de werknemers: hou met een zekere regelmaat trainingsessies waarin wordt uiteengezet wat onder seksuele intimidatie wordt verstaan, dat werknemers het recht hebben op een werkplek die vrij is van seksuele intimidatie, de klachtenprocedure en aanmoediging om er in voorkomende gevallen gebruik van te maken
  • train afdelingschefs en managers, hou voor deze groep aparte sessies waar geen werknemers aan meedoen; leg uit wat seksuele intimidatie is en hoe om te gaan met klachten
  • monitor de werkplekken, werkgevers en hun managers zouden regelmatig de werkvloer op moeten gaan en met werknemers praten over hun werkomgeving, met open oog voor aanstootgevende posters en ander beeldmateriaal
  • deze communicatie moet open zijn
  • alle klachten moeten serieus worden genomen en afgehandeld door er in te duiken, blijkt de klacht gegrond dan moet er snel en effectief actie worden ondernomen.

Wat kunnen werknemers doen om seksuele intimidatie te voorkomen?

Werknemers kunnen:

  • er op aandringen dat er een beleid is inzake seksuele intimidatie op het werk
  • zich op de hoogte stellen van wat dat beleid inhoudt
  • zich er van vergewissen dat ook hun collega's en chefs er van op de hoogte zijn en begrijpen wat dat inhoudt
  • zo nodig sessies beleggen waarin dit beleid aan de orde wordt gesteld onder collega's en besproken
  • zich er van overtuigen dat er een effectieve klachtenprocedure is
  • voorvallen van seksuele intimidatie ook daadwerkelijk rapporteren.

Als ik seksueel wordt geintimideerd, belaagd of aangerand, wat kan ik dan doen?

Seksuele intimidatie zorgt voor verontrusting en kan beangstigend zijn. Misschien weet je niet wat je moet ondernemen om te zorgen dat het ophoudt, of tot wie je je kan wenden om hulp. Je kunt bang zijn je baan te verliezen, of voor reacties van collega's. Die angst is normaal. Als je al een tijd lang slachtoffer bent van seksuele intimidatie, maar ook als je er maar één keer bruut mee bent geconfronteerd, in welke vorm dan ook, het is altijd onaangenaam. Belangrijk - je hebt recht op een werkplek vrij van seksuele intimidatie.

Een paar richtlijnen voor handelen:

Als de pleger er geen benul van heeft dat wat hij/zij heeft gedaan ongepast en onwelkom is, kun je dat luid en duidelijk kenbaar maken en precies zeggen wat je niet aan hun gedrag bevalt. Je kunt dit bij wijze van waarschuwing doen en het daar voorlopig bij laten. Je kunt ook aan je chef of een collega vragen om erbij te komen zitten als je dit tegen de pleger zegt, of je kunt zelfs vragen of zij je bericht willen doorgeven. Dat is een keus. Maar in ieder geval heeft de pleger daarna geen excuus meer als dit onwelkome gedrag zich herhaalt.

Als seksuele intimidatie is voorgevallen en er is op je werk een beleid tegen dit gedrag, zorg er dan voor dat je de regels die gelden in acht neemt in hoe je ermee omgaat. Zorg er ook voor dat je de juiste mensen, zoals aangegeven in de beleidsregels, erbij betrekt om je te helpen de juiste procedure te volgen.

Zorg ervoor dat je gegevens vastlegt (tijd en plaats van voorval en dergelijke) en zo nodig getuigen of bewijsmateriaal (ongepaste plaatjes en dergelijke meer)

Als er op je werk geen adequaat beleid is om seksuele intimidatie tegen te gaan, richt je dan met je klacht tot je directe chef. Is je directe chef de pleger, ga dan naar diens chef. Het is belangrijk dat de directie van je bedrijf op de hoogte is van het voorkomen van seksuele intimidatie.

De werkgever is verplicht om een veilige werkplek te bieden. Als je gestraft wordt voor je melding of de overlast doorgaat, rapporteer dan opnieuw.

Als je bedrijf niet op een bevredigende manier omgaat met je klacht, kun je overwegen om de zaak naar buiten te brengen door een formele aanklacht in te dienen tegen de pleger volgens het civiel recht of het strafrecht.

Ditzelfde geldt ook als je zelfstandige bent en seksueel bent belaagd door een klant of leverancier, bijvoorbeeld. Ook tegen die pleger kun je een formele aanklacht indienen.

Je kunt ook de hulp van de vakbond inroepen, als je lid bent.

Als je in een land woont waar de wet dat toestaat kun je een civiele procedure starten om genoegdoening te krijgen voor het onrecht dat je is aangedaan. Je hoeft geen lichamelijk letsel (aan) te tonen. De meest voorkomende schade die slachtoffers oplopen is emotioneel en psychisch van aard.

Je reactie op seksuele intimidatie is pas succesvol als je op (een van) deze punten succes boekt:

  • een hernieuwde aanstelling als je je baan kwijt raakte
  • uitbetaling van gederfde inkomsten of gemiste opslag
  • uitbetaling van de gemiste emolumenten
  • schadevergoeding voor psychische stress
  • de bepaling dat de werkgever een beleid en trainingen inzet om herhaling te voorkomen
  • de kosten van advocaat en eventuele rechtsgang

Wat kunnen vrienden, familie en nog anderen doen om je situatie te verbeteren?

Het is bij seksuele intimidatie op het werk soms moeilijk om vrienden, familie en zelfs geliefden in vertrouwen te nemen. Soms omdat er een zwaar stigma op rust ('ze vroeg er om') terwijl de slachtoffers in andere gevallen emotioneel en psychisch kapot kunnen zijn (vaak wordt verkrachting gemeld als datgene waar de seksuele intimidatie op het werk uiteindelijk op uit draait)

Hoe dan ook, het is belangrijk om een veilige ruimte te hebben waar deze ervaring kan worden besproken en nuttige informatie beschikbaar is, naast de broodnodige emotionele en praktische bijstand.

Er zijn opvangcentra voor vrouwen in nood die deze diensten bieden. Adviesgesprekken en therapiesessies kunnen ook uitkomst bieden.

Waar mogelijk is het belangrijk om deze ervaringen met vrienden en familie te delen, te vertellen wat zich in je afspeelt in plaats van het allemaal in je eentje proberen te verwerken.

Het kan lang duren om te herstellen van seksuele aanranding. Heb geduld en zoek (deskundige) steun.

Als iemand uit je omgeving slachtoffer is geworden van seksuele intimidatie, aanranding of verkrachting, wees dan zo behulpzaam als maar kan. Luister, help te zoeken als ze iets nodig hebben. Weet dat ze getroffen zijn door iets waar ze niet om hebben gevraagd en dat hoogst onwelkom, bedreigend en potentieel gevaarlijk was op een plek waar ze zich veilig mochten wanen. Laat hen weten dat je ze steunt.

Wees voorbereid

Het is natuurlijk onmogelijk om te voorspellen waar en wanneer op het werk seksuele intimidatie zich zal voordoen - alle situaties zijn weer anders. Toch kun je alert en voorbereid zijn. Al is er geen 100% garantie dat je seksuele intimidatie kunt voorkomen - een beetje oppassen is niet verkeerd. Als je je in een situatie bevindt waarin je je onder druk gezet voelt, onthou dan dat dat niet jouw schuld is. De volgende tips kunnen je wellicht helpen om ongeschonden de dans te ontspringen.

Tips: op het werk

Vanaf het vroegste signaal, wees standvastig en confronteer degene die de avances maakt.

''Ik voel me ongemakkelijk als je ....' korte zinnen en praktische voorbeelden geven, werkt het best.

Als je iemands gedrag niet helemaal vertrouwt, hou de gebeurtenissen dan nauwkeurig bij. Schrijf ze op, ook bij het begin van ongemak al. Houdt het ongewenste gedrag aan, rapporteer het dan.

Als je ongelukkig bent met het optreden of ongewenst gedrag vermoedt van een collega/werkgever/klant etc., probeer dan een-op-een situaties te vermijden. Neem een of twee collega's mee naar meetings achter gesloten deuren.

Als je je in een situatie ongemakkelijk voelt, excuseer je dan en vertrek. Een alternatief is om een collega die je wel vertrouwt mee te nemen of erbij te halen.

Als je je bedreigd voelt in een potentieel gevaarlijke situatie aarzel dan niet om om hulp te roepen - dat kan de toestand drastisch veranderen.

Tips: op reis

Als je op klantenbezoek gaat, zorg er dan voor dat je vrienden en familie weten waar je naar toe gaat, hoe je gaat en waar je zult verblijven/logeren. Geef je reisinformatie aan hen.

Zorg er voor dat je familie je kan contacteren en dat je mobieltje of andere apparatuur het doet en bereikbaar is.

Zorg er voor dat je snel en betrouwbaar berichten kan versturen

Doe van te voren een terreinverkenning van de plek waar je naar toe gaat (online research etc.)

Weet hoe je snel uit de situatie kan wegkomen waar je naar toe gaat en dat er vervoer beschikbaar is

Als je ver weg bent van huis of in het buitenland, zorg er dan voor dat je alarmnummers hebt waar je op kunt terug vallen (lokale politie bijvoorbeeld)

Citeer deze pagina: © WageIndicator 2017 - Loonwijzer.be - Seksuele intimidatie: Help